Danimarka'da Diş Hekimi Olmak: Nereden Başlanır?

Danimarka son yıllarda Türkiyeli diş hekimlerinin radarına girdi. Peki süreç gerçekte neye benziyor, ilk adım ne, ve bu yol neden diğer ülkelerden farklı işliyor?

Önce şunu netleştirelim: Danimarka'da diş hekimliği yetkisini Styrelsen for Patientsikkerhed veriyor. Türkçesi Hasta Güvenliği Kurumu, kısaltması STPS. Sınavları düzenleyen, diplomanı değerlendiren, sonunda adını yetkili diş hekimleri arasına yazan kurum bu.

Beş adımlı resmî iskelet

STPS sürecini kendi sayfasında beş başlıkta topluyor. Sıralama şöyle:

• Uddannelse · eğitiminin değerlendirilmesi
• Sprog · Danca dil sınavı
• Fagprøver · odontolojik meslek sınavları
• Lovgivning · Danimarka sağlık mevzuatı kursu
• Evaluering · denetimli çalışma dönemi

Bu beşi sırayla geçtiğinde autorisation alıyorsun. Beşi de zorunlu, hiçbiri atlanmıyor.

Danca'yı baştan hesaba kat

Burası çoğu insanın hazırlıksız yakalandığı yer. Danimarka'da diş hekimliği sınavları Danca yapılıyor ve dil şartı Prøve i Dansk 3. İngilizce sınavı alternatif değil, muafiyet de vermiyor.

Danca olmadan Danimarka yolu ilerlemiyor. Bu, sürecin en uzun kalemi.

Bunun karşılığında bir şey var: CPR numaranı aldıktan sonra devletin dil programı danskuddannelse sana ücretsiz. Çalışan ve öğrenciler 2.000 DKK depozito yatırıyor, sınavı zamanında geçersen geri alıyorsun.

Üç sınav, hepsi ücretsiz

Diğer ülkelerden gelen diş hekimlerinin en çok şaşırdığı kısım burası. Danimarka'da odontolojik fagprøver'ler Kopenhag Üniversitesi'nde yapılıyor ve ücretsiz. Avustralya'da pratik sınav on iki bin doları aşarken burada sınav masrafı yok.

Sınav üç parça:

• Dört saatlik yazılı, sekiz alanı kapsıyor, Mart ve Eylül'de
• Çocuk diş hekimliği sözlü sınavı, Mayıs ve Kasım'da
• Erişkin diş hekimliği sözlü sınavı, gerçek hasta üzerinde, Ocak ve Haziran'da

Her birine üç hakkın var. Yazılıyı geçmeden sözlülere giremiyorsun.

Sonunda çalışarak bitiyor

Sınavlar bittiğinde iş bitmiyor. Evalueringsansættelse denen bir denetimli çalışma dönemi var: en az on iki ay, yani 1.440 saat. Bunun en az üçer ayı çocuk ve gençlik diş sağlığında, üçer ayı erişkinde geçmek zorunda.

Bu dönem ücretli. Normal maaşla, normal koşullarda çalışıyorsun. Ama pozisyonu bulmak sana kalıyor.

Bir de kestirme hat var

STPS'in "özellikle talep gören sağlık personeli" için ayrı bir hattı bulunuyor ve diş hekimleri bu listede. Bu hatta Danca'yı ve sınavları Danimarka'da çalışırken tamamlayabiliyorsun. Koşulu şu: tüm dönemi kapsayan somut bir iş teklifin ve işverenin hazırladığı bir süpervizyon planın olacak.

Yani sıralama değişiyor. Önce her şeyi bitirip sonra gelmek yerine, gelip çalışarak bitiriyorsun.

Aklında kalsın

Danimarka ucuz bir yol değil ama pahalı bir sınav yolu da değil. Maliyetin büyük kısmı zamanda ve Danca'da toplanıyor. Kontenjanlar dar: yılda 100 yazılı, 36'şar sözlü sınav yeri var. Bu yüzden takvimi baştan kurmak gerekiyor.

Bir sonraki yazıda daha temel bir soruya bakacağız: Türkiye diploması Danimarka'da tanınıyor mu, ve AB üzerinden gitmenin bir anlamı var mı?